Nói với con về cơ thể — những câu nên tránh và những câu nên dùng

Cách người lớn nói về cân nặng và hình thể theo con rất lâu. Có mấy câu quen miệng nên bỏ, và mấy cách nói khác thay được mà vẫn truyền được sự quan tâm.

Những câu nào nên tránh

• Nhận xét con gầy hay béo, kể cả nói vui
• So con với anh chị em hoặc với bạn bè
• Bình luận về cơ thể của chính mình trước mặt con
• Nói về thức ăn theo kiểu tốt và xấu, hoặc theo kiểu tội lỗi
• Mục thứ ba là điều ít ai nghĩ tới

Mục cuối là cách nói hay gặp, và con học theo rất nhanh.

Cả lời khen cũng nên tránh sao

• Khen con gầy đi là gắn giá trị vào con số
• Khen sức lực, kỹ năng, và việc con làm được thì an toàn hơn
• Ví dụ khen con chạy nhanh hơn, con leo được cao hơn, con giúp được việc này
• Cách khen đó vẫn truyền được sự tự hào mà không gắn vào hình thể
• Mục đầu là lý do

Mục thứ ba là ví dụ cụ thể, và nó dễ áp dụng ngay.

Nên nói thế nào khi lo về sức khoẻ của con

• Nói với bác sĩ trước, không nói với con về con số
• Với con thì nói về những việc cả nhà cùng làm
• Ví dụ cả nhà đi bộ buổi tối, cả nhà ăn thêm rau
• Đặt nó thành việc của cả nhà, không phải việc riêng của con
• Mục thứ hai là cách nói hiệu quả nhất

Mục cuối là nguyên tắc, và nó tránh làm con cảm thấy bị nhắm vào.

Con tự nói mình béo thì làm gì

• Hỏi con nghe điều đó từ đâu và con cảm thấy thế nào
• Lắng nghe trước, đừng bác bỏ ngay hoặc gạt đi
• Mang chuyện đó đi hỏi bác sĩ nếu nó lặp lại
• Không dùng dịp đó để bàn về ăn kiêng với con
• Mục thứ hai là việc quan trọng nhất

Mục cuối là điều tuyệt đối tránh, và nó biến một lời tâm sự thành một áp lực.

Về việc con bị trêu ở trường

• Trêu về hình thể ở trường là chuyện rất hay xảy ra và ảnh hưởng lâu
• Hỏi con về chuyện ở trường theo cách mở, đừng hỏi dồn
• Báo nhà trường nếu chuyện đó lặp lại
• Cho con biết chuyện đó không phải lỗi của con
• Mục thứ ba là việc cần làm

Mục cuối là điều con cần nghe nhất, và nó đáng nói ra rõ ràng.

Về mạng xã hội và hình ảnh

• Trẻ lớn và thiếu niên tiếp xúc rất nhiều hình ảnh cơ thể đã được chỉnh sửa
• Nói với con về chuyện chỉnh sửa ảnh, một cách bình thường không giảng giải
• Cùng xem và cùng bàn thì hiệu quả hơn là cấm
• Để ý nếu con bắt đầu so sánh mình với hình ảnh trên mạng
• Mục thứ ba là cách tiếp cận

Mục cuối là dấu hiệu cần chú ý, và nó là khởi đầu của nhiều vấn đề về sau.

Về việc bố mẹ nói về cơ thể mình

• Con nghe bố mẹ tự chê mình béo hoặc nói về ăn kiêng thì học theo cách nghĩ đó
• Đây là kênh ảnh hưởng mạnh nhất mà ít ai để ý
• Đổi cách nói về bản thân là việc bố mẹ làm được ngay
• Nói về sức khoẻ và sức lực thay vì về hình thể
• Mục thứ hai là điều muốn nhấn

Mục thứ ba là việc làm được, và nó không đòi hỏi thay đổi gì với con.

Về bữa ăn gia đình

• Ăn cùng nhau khi được, và không bàn về cân nặng tại bàn ăn
• Không khen hoặc chê ai ăn nhiều ăn ít
• Để bữa ăn là lúc dễ chịu, đó là điều có giá trị lâu dài
• Cho con tham gia nấu nướng, điều đó đổi hẳn quan hệ của con với thức ăn
• Mục đầu là quy tắc

Mục cuối là gợi ý có ích nhất, và nó biến thức ăn thành thứ con hiểu chứ không chỉ ăn.

Về việc dạy con về cơ thể

• Nói về cơ thể theo hướng nó làm được gì, không theo hướng nó trông thế nào
• Dạy con rằng người ta khác nhau về vóc dáng, đó là chuyện bình thường
• Không dùng từ ngữ đánh giá khi nói về cơ thể người khác trước mặt con
• Con học cách nhìn cơ thể từ cách người lớn nói về cơ thể người khác
• Mục đầu là cách nói nền

Mục cuối là lý do mục thứ ba quan trọng, và nó vượt ra khỏi phạm vi gia đình.

Về dấu hiệu con đang gặp vấn đề

• Con bỏ bữa, tránh ăn cùng gia đình, hoặc đi vệ sinh ngay sau ăn
• Con tập luyện quá mức hoặc nói nhiều về cân nặng
• Con mặc đồ rộng để che người hoặc tránh chụp ảnh
• Gặp những dấu hiệu này thì đưa con đi khám, đừng chờ
• Mục đầu là dấu hiệu rõ nhất

Mục cuối là việc cần làm, và ở tuổi này thì can thiệp sớm khác hẳn về kết quả.

Về việc nói chuyện với con thiếu niên

• Chọn lúc riêng tư và không phải giữa bữa ăn
• Bắt đầu bằng việc hỏi con thế nào, không bằng nhận xét
• Nghe nhiều hơn nói trong lần đầu
• Cho con biết mình ở đây và không phán xét, rồi để cửa mở
• Mục thứ hai là cách mở đầu

Mục cuối là điều quan trọng nhất, và nó quyết định con có nói lần sau không.

Ba câu về một thay đổi cân nặng

• Thay đổi bao nhiêu, trong khoảng thời gian bao lâu
• Có chủ ý hay không chủ ý
• Có gì khác đi kèm — ăn uống, sức khoẻ, thuốc men
• Ba câu này là để hỏi bác sĩ, không phải để hỏi con
• Với con thì nói về việc cả nhà cùng làm, không nói về con số

Hai câu cuối là ranh giới của bài này, và đó là điều quan trọng nhất cần nhớ.

Con số nằm trên cân, ý nghĩa nằm ở xu hướng

• Site này không nêu con số cân nặng nào là chuẩn cho trẻ
• Việc đánh giá là của bác sĩ theo dõi con, không phải của bố mẹ tự làm
• Không bình luận về cân nặng hoặc hình thể của con
• Không cho con ăn kiêng hoặc dùng sản phẩm giảm cân
• Mục thứ hai là chỗ tìm câu trả lời

Hai mục cuối là hai điều tuyệt đối tránh, và cả hai đều để lại hậu quả lâu dài.

Đi khám ngay

• Con bỏ bữa có chủ ý, nôn sau ăn, hoặc dùng thuốc để giảm cân
• Con sụt cân hoặc không tăng cân trong thời gian dài
• Con tập luyện quá mức tới mức ảnh hưởng học và chơi
• Con nói nhiều về cân nặng hoặc tỏ ra ghét cơ thể mình
• Con có ý nghĩ làm hại bản thân — tìm giúp đỡ ngay hôm nay

Với thay đổi nhẹ hơn thì ghi lại và mang đi hỏi trong lần khám gần nhất.

Câu hỏi thường gặp